Treść umów o lokatę terminową
Wysokość umieszczonej lokaty, jej okres (okres utrzymania lokaty) oznacza lokujący. Banki przewidują pewne minimalne kwoty wpłat i standardowe okresy utrzymania lokaty. Z reguły szczegółowo ustala się początek i koniec upływu tzw. okresu umownego lokaty, co jest istotne dla powstania obowiązku zapłaty odsetek (i sposobu ich zapłaty). Możliwe jest przedłużenie pierwotnie określonego okresu umownego.
Umowa o lokatę dochodzi do skutku z chwilą wpłaty zadeklarowanej kwoty (umowa realna). Jest to również moment „otwarcia rachunku lokaty”. Zdarza się, że banki przewidują możliwość otwarcia kilku rachunków lokat terminowych w różnych okresach „w ramach jednej umowy”. Umowa taka zawarta jest z chwilą wpłaty pierwszej lokaty i ulega rozwiązaniu w związku z podjęciem lokaty ostatniej. W każdym razie sens prawny konstruowania wspomnianej umowy ogólnej dla poszczególnych lokat należy oceniać in concreto (np. jako uproszczenie procedury dokonywania kolejnych lokat, ujednolicenie wy-konywania niektórych obowiązków przez bank, zakres udzielonego przez lokującego upoważnienia do dysponowania lokatami i in.).
Zasadniczym celem lokaty jest uzyskanie odsetek. Jest to najszerzej regulowana materia w regulaminach i wzorcach umownych. Stopa oprocentowania może być stała i zmienna. Przy tzw. lokatach większych oprocentowanie może być przedmiotem rokowań przedsiębiorstwa z bankiem (w związku z tym strony mogą wyłączyć wiele postanowień regulaminowych i ukształtować treść umowy w sposób indywidualny). Umowa przewiduje reguły obniżania odsetek w razie podjęcia lokaty (w całości lub części) przed terminem. Odsetki są wymagalne w dniu następnym (roboczym) po upływie okresu umownego.
Mogą być one kapitalizowane, tj. dopisywane do kwoty lokaty. Wypłata odsetek następuje poprzez przelewanie na wskazany w umowie rachunek bankowy przedsiębiorstwa (np. bieżący) lub w gotówce.
W umowach o wkład terminowy znajdują się klauzule upoważniające bank do określania (w czasie trwania umowy) wysokości stóp oprocentowania i zasad kapitalizacji odsetek (powoływanie się na stosowne zarządzenia banku). Należy bowiem zaznaczyć, że obok stopy oprocentowania również tzw. okresy kapitalizacji odsetek mogą ulegać zmianom w czasie trwania umowy. Tej regulacji towarzyszy zwykle dalsza klauzula, że zmiana treści umowy w tym zakresie nie wymaga wypowiedzenia warunków umów przez bank. Może budzić zastrzeżenie dopuszczalność takiej automatycznej zmiany treści umowy także w odniesieniu do tzw. obniżonego oprocentowania w razie wcześniejszego podjęcia lokaty przez przedsiębiorstwo.
Lokujący może dokonywać wpłat dalszych (po zawarciu umowy) i bank nie może odmówić przyjęcia wpłaty (chyba że umowa stanowi co innego). Regulaminy przewidują określone skutki takich wpłat dalszych (np. traktowanie ich jako tzw. odrębnej lokaty, jeżeli spełniają one wymogi minimalnych lokat).
Podjęcie lokaty powoduje rozwiązanie umowy, chyba że w ramach jednej umowy prowadzone są inne jeszcze rachunki lokat. Rozwiązanie umowy następuje wówczas z chwilą podjęcia ostatniego wkładu. Szczegółowo regulowane są reguły tzw. odnawiania na kolejny (taki sam okres) lokaty terminowej. Ściśle biorąc, chodzi tu o zawarcie nowej umowy (na nowych warunkach obowiązujących w chwili zawarcia tej umowy), a nie kontynuowanie dotychczasowego stosunku umownego stron.
Jak wspomniano wcześniej, lokujący może zawsze podjąć lokatę, także przed określonym w umowie okresem umownym. Jest to nie tyle „zerwanie umowy” (wg terminologii regulaminowej), co raczej niedotrzymanie jednego z jej warunków (utrzymania lokaty w banku w przewidzianym terminie). Lo-kujący traci wówczas uprawnienie do uzyskania wyższych odsetek.